Kendi kendini eğiten bir elektronik “yardımcı pilot” sayesinde ölümcül yara almış savaş uçakları üslerine geri dönebilecekler. Uçakların, “kontrol yüzeyi” denilen, örneğin kanatların arka bölgesinde yükselme ya da alçalmayı ayarlayan hareketli parçalar (aileron), ya da düşey kuyruk üzerindeki hareketli dümen parçaları yara aldıklarında, ya da sıkıştıklarında pilotun atlayıp canını kurtarmaktan başka yapabileceği fazla bir şey kalmıyor. Aynı aksaklık yolcu uçaklarında meydana geldiğindeyse, sonuç genellikle bir felaket . Gerçi pilotun devreden çıkıp uçağı “otomatik pilot” denen elektronik yardımcıya emanet etmesi çok yeni bir şey değil. Ancak, otomatik pilotlar, sağlam uçakları yönetmek için geliştirilmiş aygıtlar.

ABD Uzay Dairesi NASA’de görevli mühendisler, zor zamanında pilotun imdadına yetişecek bir yardımcı geliştirmiş bulunuyorlar. Sistem, akıllı yazılım programlarına dayanıyor. Bunlara “sinirsel ağ” deniyor. Özellikleri, tıpkı canlı bir beyin gibi sınama ve yanılma yöntemiyle belirli bir iş yapmayı öğrenmeleri. NASA’nın Ames Araştırma Merkezi’ndeki uzmanlar da, geliştirdikleri programa “uçak kullanmasını” bir F-15 uçuş simülatöründe öğretmişler. Akıllı yardımcı, savaş uçağının hızı, açısal durumu, kanatlar, kuyruk ve gövde üzerindeki kuvvetleri sürekli izliyor ve bu değerlerin ne olması gerektiğini gösteren bir bilgisayar modeli ile karşılaştırıyor. Olan ve olması gereken arasında bir tutarsızlık saptadığında devreye giriyor. Uçuş verilerini
saniyede altı kez ölçerek, elde kalan kontrol yüzeylerini ve motorları kullanarak uçağı nasıl normal uçuşa döndürebileceğini hesaplıyor ve vardığı sonuçları uyguluyor. NASA mühendislerine göre pilot çoğu kez kontrolün yardımcısı tarafından ele
alındığını fark etmiyor bile. Akıllı yardımcı, hünerlerini NASA’nın Dryden Uçuş Araştırma Merkezi deney alanında göstermiş. Düşman uçak takibi ve 360 derecelik burgu dönüşler gibi güç manevralarda bile uçağı başarıyla yöneterek kendini kanıtlamış.

kaynak: bilim teknik