Güneş Sistemi dışında da var


Gökbilimci Lisa Kaltenegger: ’17 yıl önce Güneş Sistemi dışında gezegen kanıtlayamamıştık.’

”Başka dünya” arayışlarını sürdüren astronomlar, daha kalabalık ve muazzam evreni keşfediyor. Gökbilimciler, insanoğlunun yaşadığı galaksi olan Samanyolu’nda gezegenlerin sayıca yıldızlardan fazla olduğunu düşünüyor ve onları saymaya devam ediyor.

Güneş Sistemi dışında da var

Güneş Sistemi dışında da var

Güneş Sistemi dışında 10 yıl önce kuramsal olarak sadece 50-60’la sınırlı olan Samanyolu’ndaki gezegen sayısı bugün 700’e dayandı ve rakamın binlere gidebileceği tahmin ediliyor. Bu görüşe dayanak olarak da Samanyolu’nun en az 100 milyar yıldızı, yani güneşi barındırması gösteriliyor.

Nature dergisi ve Amerikan Astronomi Derneği konferanslarında açıklanan üç araştırmadan biri, Samanyolu’nda birçok yıldızın gezegeninin olduğunu ortaya koyarken, bu da yaşanan galakside çok sayıda yıldız olduğu için (100 milyar) çok sayıda da gezegen olduğu anlamına geliyor.

Harvard Üniversitesi astronomu Lisa Kaltenegger, ”17 yıl öncesine kadar Güneş Sistemi dışında gezegen olduğunu bilmiyorduk (saptayamamıştık)” diyor.

Astronomlar 3 farklı teknik kullanarak, uzaydan ve yeryüzünden teleskoplarla izleyerek diğer gezegenleri buluyor.

Sadece Samanyolu’nda 100 milyar yıldızın belki yarım trilyona yakın gezegeni bile olabileceği tahmin ediliyor. Kainatta 300 milyar gökada (galaksi) olabileceği belirtiliyor.

Adını Alman gökbilim uzmanı, fizikçi, matematikçi Johannes Kepler’den (1571-1630) alan ABD-Ulusal Havacılık-Uzay Dairesi NASA’nın Kepler Teleskopu, Samanyolu gezegenlerinin saptanmasında kullanılıyor.

Berkeley-California Üniversitesi’nden olası başka uygarlık araştırmalarının uzmanı Dan Werthimer, ”Şimdi teleskoplarımızla rahatlıkla saptayabildiğimiz çok uzak yeni gezegenlerin var olması harikulade” ifadesini kullanıyor.

San Diego Eyalet Üniversitesi’nin astronomi profesörü William Welsh de Nature (Doğa) dergisinde, ”Kepler teleskopunun saptadığı çift yıldızlı gezegenlerin tabiatın zor koşullarda hakettiği gökcisimleri olduğundan” söz ediyor.

Eliptik sarmal Samanyolu’nun dar çapı 60 bin, uzun çapı 100 bin ışıkyılı genişlikte (bir ışıkyılı 10 trilyon kilometre).

NASA’nın California-Pasadena’daki 80 yıllık ordu kurumu Jet Motorları Araştırma-Geliştirme Merkezi’nin yönettiği (Jet Propulsion Laboratory) Kepler Teleskopu 2009 Aralık’ta yörüngeye gönderildi.

Aralık 2011’de Kepler, Samanyolu’nda Dünya’ya benzeyen 207 gezegen, Dünya’dan çok büyük 680, Neptün boyutunda bin 181 dev gezegen, 203 Jüpiter azametinde gezegen, 55 de Jüpiter’den büyük gezegen tespit etti.

3,5 yıl görev süreli Güneş merkezli dışa açılan art yörüngelere sahip Kepler, 48 gezegen adayı saptarken, ”muazzam” buluşlar kapsamında yıldızların yüzde 5,4’ünün Dünya benzeri gezegen taşıdığını (dolandırdığını), yüzde 17 oranında yıldızın (güneşin) de birden çok gezegeni olduğunu gösterdi.

Yine Aralık 2011’de Kepler, iki Dünya benzeri gezegen Kepler-20e ve Kepler-20f’nin Güneş’e benzeyen yıldızların uydusu olduğunu kanıtladı.


Paylaş